Dziękujemy, że z nami jesteś ;) Artykuł jest obecnie w fazie budowy. Informacje w nim zawarte mogą być jeszcze niekompletne. Pracujemy nad tym. Ostatnia aktualizacja: 25.02.2021
Niegdyś "wielkie morze" z wyspą, dzisiaj raj w centrum miasta dla ptactwa i zwierząt fot. Daniel Nawłoka
bez kategorii

Proces zamulania i prace naprawcze

25.02.2021

Zbiorniki wodne podlegają naturalnym procesom zamulania. Powodem tego jest między innymi erozja gleby, sposób zagospodarowania terenu, szczególnie w pobliżu koryta rzeki i jej dopływów. W przypadku rzeszowskiego zalewu dodatkowym czynnikiem zwiększającym tempo zamulenia był wadliwy projekt zapory, który nie przewidywał tzw. dolnego spustu.

W ciągu czterdziestu siedmiu lat swojego istnienia, zalew stracił 68% powierzchni (swobodnego lustra wody). Jego pojemność zmniejszyła się do 37% pierwotnych możliwości. Tempo nanoszenia namułów do zbiornika wynosi rocznie około 60 tys. m3.

Początkowa pojemność zbiornika wynosiła 1,8 mln m3 (1974), po dziesięciu latach funkcjonowania zalew zmniejszył objętość o 33% do 1,2 mln m3 (1984). Dwa lata później zamulenie wzrosło, a pojemność spadła do 1,05 mln m3 (1986). Aktualnie pojemność rzeszowskiego zalewu wynosi około 0,67 mln m3 wody.

Tabela przedstawiająca różnice we właściwościach zalewu w momencie utworzenia i latach współczesnych
1974 2020
Powierzchnia 68,2 ha 29,1 ha
Pojemność 1,8 mln m3 0,67 mln m3
Długość 6,8 km 4 km
Średnia głębokość 1,53 m 1 m
Największa głębokość 5,25 m 6 m

Pierwsze prace mające związek z odmulaniem wykonano w latach 1985 - 1986. prowadzono je przy pomocy refulera ZSR-G. Wydobyto wtedy 25 tyś. m3 urobku. Kolejne przeprowadzono niewiele później. W latach 1987 - 1989 prace pogłębiarskie prowadziło Przedsiębiorstwo Budownictwa Wodnego Warszawa pogłębiarką „Wisła II”. Wydobyto 330 tyś m3 narzutu żwirowego i uformowano 170m nowej linii brzegowej.

W latach 1995 - 1997 przeprowadzono prace odmulające, podczas których usunięto około 200 tys. m3 osadów. Wykonano 3 tamy podłużne materacowo-kamienne i 2 tamy porzeczne. Wykonawcą prac było również Warszawskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Wodnego. Mimo tego stan rzeszowskiego zalewu nie uległ znaczącej poprawie.

Od 2018 roku na zlecenie rzeszowskiego oddziału Wód Polskich (zarządca zalewu) wykonywano badania batymetryczne. Był to pierwszy tak dokładny pomiar głębokości czaszy zbiornika od początku jego istnienia. Badania przeprowadzono za pomocą łodzi z zamontowanym czujnikiem głębokości. Urządzenie przemieszczało się w poprzek zalewu w równoległych odstępach około 10 metrów.

W lutym 2019 roku opublikowano wyniki przeprowadzonych pomiarów. Z ich treści wynika, że czasza rzeszowskiego zalewu z pominięciem głównego nurtu rzeki została mocno spłycona. Na postawie zdjęć z drona widać, że duży obszar, szczególnie w górnej części stał się terenem bagiennym.

Od jesieni 2019 roku trwają prace mające na celu podniesienie pojemności zbiornika wodnego do 1,3 mln m3 wody, czyli do stanu z około 1984 roku. Prace prowadzone są na obszarze 32,7 ha. Zakres przedsięwzięcia obejmuje:

  • przygotowanie terenu pod tymczasowe zdeponowanie wydobytych osadów (w tym roboty pomiarowe, wycinka drzew i krzewów, uformowanie grodzy faszynowo-ziemnej, usunięcie roślin pływających i korzeniących się w dnie (kotewka)
  • roboty polegające na odmuleniu czasy zbiornika (w tym przerzut osadów szczelnym rurociągiem na miejsce tymczasowego zdeponowania).

W wyniku prac nowoukształtowane dno zalewu rzeszowskiego osiągnie spadek ok 0,7%.

Na terenie obszaru Natura 2000, który zaczyna się od ujęcia wody dla Pratt & Whitney Rzeszów S.A., roboty prowadzone będą tylko wzdłuż głównego nurtu rzeki pasem w miarę możliwości o szerokości do 50 metrów.

Komentarze

Zalew Rzeszowski
Zapora
Tereny rekreacyjne
Rezerwat przyrody Lisia Góra

Galeria zdjęć

Zwiedzaj Rzeszów

Atrakcje

Muzea, Teatry, Kina

Transport

Transport publiczny, carsharing...

Jedzenie

Restauracje, kawiarnie, puby

Wydarzenia kulturalne

Festiwale, koncerty, jarmarki

Zabytki

Warte zobaczenia

Z dziećmi

Rzeszów dla najmłodszych

Noclegi

Hotele, hostele, kwatery

W pobliżu Rzeszowa

Atrakcje w okolicach miasta

© 2013 - 2021 WczorajiDzis.Rzeszow.pl